Emober (diverrañ eus an displegadenn)

Devezh-studi ar 15 a viz Meurzh 2014 e Plañvour


MONT BETEK PENN GANT UN NEBEUD POENTOU YEZH

Yann Fulub Dupuy

 

I/. Stumm ha talvoudegezh ar verb :

A - Ar stumm emober a saver dre lakaat ar rannig « en em » dirak ar verb en e holl stummoù (anv verb, anv-gwan verb, furmoù displeget ), mont a ra e lec’h ar rannigoù-verb A/E), ha kemmadurioù dre vlotaat a vez graet war he lerc’h. Implijet e vez ar stumm-se da verkañ daou implij eus ar verb:

B - Div dalvoudegezh zo d’ar stumm emober :

- AN EMOBER : rener ha renadenn dra ar verb zo un den pe un dra nemetañ, implijet e vez da verkañ un ober graet war an-unan.
Em em walc’hiñ, em em welout = gwalc’hiñ, gwelout an-unan.
- AR C’HENEMOBER : implijet e vez da verkañ e ra daou zen pe ouzhpenn un « ober » an eil war egile.
En em gannañ, en em gompren ...

 

II/. Diaesterioù :

A-    Diaesterioù diavaez :

Stag int ouzh an implij ledan a vez graet e galleg eus ar stumm-se. Dav eo bezañ sur ez eus da vat un ober war an-unan evit implij ar stumm-se e brezhoneg. E-leizh a doulloù strap zo.
Se lever = sevel, se cacher = kuzhat
Implijet e vez ar stumm emober e galleg evit verboù gwan da lakaat kemm etre an ober hag ar saviad:
Il s’est caché (ober), il est caché (saviad)
Seurt amjestregezh a vez roet lamm dezhi e brezhoneg dre ober gant troioù-lavar (diwar ar verb mont alies) :
aet eo da guzh, kuzhet eo
Stummoù emober a vez degemeret e brezhoneg a-wechoù daoust ma n’eus gwir dalvoudegezh emober ebet enno, savet diwar levezon ar galleg moarvat, ha diazezet er yezh :
en em lakaat, en em soñjal, en em zerc’hel ...
Diwall zo d’ober avat da zegas re all...

B-    Diaesterioù diabarzh :

Ne c’haller ober e brezhoneg gant EN EM nemet gant verboù kreñv eeun. Ar verboù dieeun - ar re a vez degaset o renadennoù-tra gant araogennoù - a vez merket o implijoù EMOBER evel-henn :
Sellout a ran ouzhin ma unan, skeiñ a ra gantañ e-unan.

Ha KENEMOBER e-giz-mañ :
Emaint o skeiñ an eil ouzh egile, pokomp an eil d’egile.

Implij a c’haller an unan pe an eil egile a-wechoù ivez da resisaat :
En em welout a reont o-unan (er melezour), en em welout a reont an eil egile (eus o liorzh).

 

 

 

 

 

lirelasuite-1

 

>> Dihellou / Devezh-studi 2014

 

 

KEAV

 ausujetdekeav-bis

KEAV 22 hent Mouliouen 29000 KEMPER
Pgz : 02 98 95 59 31 Postel : keav@keav.bzh

 

Diwar-benn Keav

E 1948 e tivizas 3 emsaver breizhad,Vefa de Bellaing, Zavier Langleiz ha Ronan Huon sevel KEAV, kentañ skol-hañv e brezhoneg penn-da-benn. Da mare-se e oa ret bezañ kalonek evit krediñ hen ober, koulskoude, petra a c'hellfe bezañ efedusoc'h hag anatoc'h eget ur c'hamp lec'h ma ne vez implijet yezh all ebet estreget ar yezh emeur o teskiñ ? Betek ar bloavezh 1976 e veze dalc'het ar skol-hañv bep bloaz en ul lec'h disheñvel e Breizh. Adalek ar bloavezh 1976 e voe dalc'het ar staj ingal e Skaer, ur gêr vihan a vro Gerne. E 2010, cheñchamant, setu KEAV e Skol al Labour Douar ar stêr Aon e Kastellin. Aze emañ c'hoazh hiziv.